Waarom piept je fiets?

Een fiets hoort soepel en stil te rijden. Toch ervaart bijna iedere fietser wel eens een piepend geluid tijdens het fietsen. Het kan zacht en onschuldig lijken, maar soms is het irritant of wijst het op een probleem dat onderhoud nodig heeft. Een piep kan ontstaan bij de ketting, de remmen, de trappers of zelfs het zadel. Het geluid vertelt vaak dat er wrijving, droogte of slijtage in het spel is.

Lees ook: Fietsen met je hond: kan dat?.

Wie begrijpt waarom een fiets piept, kan snel bepalen of het gaat om iets onschuldig of een teken dat er iets gerepareerd moet worden. Het loont om piepende geluiden serieus te nemen, want hoe eerder je de oorzaak aanpakt, hoe langer je fiets in goede conditie blijft.

Piepen door de ketting en aandrijving

De ketting is een van de meest voorkomende oorzaken van piepende geluiden. Een droge ketting zonder smeermiddel maakt een schurend en piepend geluid bij het trappen. Dit gebeurt vooral als je veel in regen of vuil rijdt, waardoor de olie van de ketting verdwijnt.

Ook een ketting die scheef loopt of versleten is, kan piepen veroorzaken. Als de ketting niet goed aansluit op de tandwielen of cassette, ontstaat extra wrijving. Dit komt vaak voor bij fietsen met derailleurversnellingen waar de kabelspanning niet goed is afgesteld.

De oplossing is meestal eenvoudig: maak de ketting schoon met een doek en ontvetter en breng daarna nieuw smeermiddel aan. Gebruik bij voorkeur olie of wax die past bij de weersomstandigheden. In de winter en bij nat weer is een dikker smeermiddel beter, omdat dit langer blijft zitten.

Remmen die piepen

Remmen zijn een andere bekende bron van piepgeluiden. Bij velgremmen gebeurt dit vaak wanneer de remblokjes vuil zijn of niet goed tegen de velg aansluiten. Modder, zand of pekel zorgen voor piepende en krassende geluiden. Ook kunnen de blokjes verhard zijn of schuin tegen de velg drukken, waardoor ze piepen tijdens het remmen.

Bij schijfremmen ontstaat piepen vaak door vocht of olie op de remschijf. Als er vet of vuil op de schijf komt, veroorzaakt dit een hoog piepend geluid bij het remmen. Ook kan het zijn dat de remblokjes nog nieuw zijn en moeten inremmen.

Een oplossing is het schoonmaken van de remmen. Bij velgremmen doe je dit door de velg en blokjes af te nemen met een vochtige doek. Bij schijfremmen gebruik je speciale remreiniger of alcohol. Controleer ook of de remmen goed zijn afgesteld en de blokjes voldoende profiel hebben.

Piepen bij de trappers en pedalen

Soms lijkt het geluid uit de trappers te komen. Piepen bij de pedalen ontstaat vaak door vuil of droogte bij de trapas of de pedaalassen. Ook speling kan de oorzaak zijn. Als een pedaal niet stevig vastzit, kraakt of piept het bij elke omwenteling.

Controleer of de pedalen goed vastgedraaid zijn en vet de schroefdraad in. Soms moet de trapas opnieuw gesmeerd of afgesteld worden. Bij moderne fietsen is de trapas vaak goed afgesloten, maar bij oudere modellen kan vuil zich ophopen. Regelmatig schoonmaken en smeren voorkomt veel problemen.

Zadel dat piept

Ook het zadel kan verrassend vaak piepen. Dit komt meestal door wrijving tussen de zadelrails en de zadelpen. Als de boutjes los zitten, beweegt het zadel lichtjes en ontstaat een piepend geluid.

Door de boutjes na te draaien en een beetje vet of montagepasta te gebruiken, verdwijnt het geluid vaak meteen. Controleer ook of de zadelpen goed vastzit in het frame en niet droog is. Een beetje vet kan ook hier wonderen doen.

Piepen door het stuur of balhoofd

Een piepend geluid kan ook van het stuur komen. Het balhoofd, waar het stuur en de voorvork samenkomen, kan wrijving veroorzaken als het droog of niet goed afgesteld is. Bij iedere draai aan het stuur hoor je dan een piep of kraak.

Dit los je op door de lagers in het balhoofd schoon te maken en opnieuw te smeren. Ook het goed aandraaien van de stuurpen helpt. Piepen uit het stuur wordt vaak verward met andere geluiden, dus het is handig om de fiets stilstaand te testen door het stuur te bewegen.

Wielen die geluid maken

Wielen kunnen op verschillende manieren piepen. Spaken die tegen elkaar schuren of een slecht gesmeerde naaf zijn vaak de boosdoeners. Als spaken losser zitten, maken ze geluid bij elke omwenteling van het wiel.

Controleer of de spaken strak staan en niet bewegen als je eraan trekt. Een fietsspecialist kan spaken opnieuw spannen als dat nodig is. Bij de naven helpt het om de lagers schoon te maken en te voorzien van nieuw vet. Een soepel draaiend wiel piept niet en rijdt merkbaar lichter.

Frame en boutjes

Tot slot kunnen ook het frame en losse onderdelen zorgen voor piepgeluiden. Boutjes die niet goed vastzitten, veroorzaken wrijving en geluid. Denk aan de bevestiging van spatborden, bagagedragers of bidonhouders. Bij elke trilling komt er een piep of kraak uit deze plekken.

Het nalopen van alle boutjes en schroeven is een eenvoudige manier om dit op te lossen. Draai ze stevig vast en gebruik waar nodig een beetje vet of montagepasta.

Hoe vind je de oorzaak van het piepen?

Een piepende fiets kan frustrerend zijn, zeker omdat het geluid soms moeilijk te lokaliseren is. Een handige methode is om onderdelen één voor één te testen. Luister of het geluid verdwijnt wanneer je bijvoorbeeld niet trapt, niet remt of stilstaat. Zo kun je gericht zoeken naar de bron.

Daarnaast kan het helpen om je fiets schoon te maken en daarna opnieuw te beluisteren. Vuil verstoort vaak meerdere onderdelen tegelijk, waardoor de oorzaak minder duidelijk is. Een schone fiets maakt het eenvoudiger om te horen waar het geluid vandaan komt.

Preventie: zo voorkom je piepen

Voorkomen is beter dan genezen. Met regelmatig onderhoud houd je je fiets soepel en stil. Maak je fiets schoon na natte of vuile ritten, smeer bewegende onderdelen en controleer boutjes. Gebruik smeermiddelen die passen bij het seizoen en zorg dat je remmen goed schoon en afgesteld zijn.

Ook helpt het om je fiets regelmatig te laten nakijken door een fietsenmaker. Zeker als je zelf niet handig bent, kan een kleine beurt veel piepende geluiden verhelpen en toekomstige problemen voorkomen.