Kettingkast losmaken en monteren

De kettingkast is een essentieel onderdeel van veel fietsen. Het beschermt de ketting tegen vuil, regen en slijtage. Daarnaast voorkomt het dat kleding vast komt te zitten tussen tandwielen en schakels. Vooral stadsfietsen en kinderfietsen zijn standaard uitgerust met een kettingkast.

Lees ook: Derailleur schoonmaken en smeren.

Een goed gemonteerde kettingkast verlengt de levensduur van de ketting en tandwielen. Toch kan het voorkomen dat je de kast moet losmaken, bijvoorbeeld voor schoonmaak, kettingonderhoud of het vervangen van onderdelen. Het is een klus die je prima zelf kunt uitvoeren met wat geduld en de juiste aanpak.

Verschillende soorten kettingkasten

Niet elke fiets heeft hetzelfde type kettingkast. Het is handig om te weten met welk model je te maken hebt voordat je begint.

Gesloten kettingkast

Dit type kast bedekt de ketting volledig. Het biedt de beste bescherming tegen vuil en weer, maar losmaken kost vaak iets meer tijd omdat het uit meerdere delen bestaat.

Halfopen kettingkast

Dit model bedekt alleen de bovenkant van de ketting. Het is makkelijker los te halen en weer te monteren, maar biedt minder bescherming.

Kunststof of metalen kasten

De meeste moderne fietsen hebben een kunststof kast. Deze is licht en eenvoudig te reinigen. Oudere modellen kunnen een metalen kettingkast hebben, die steviger is maar ook zwaarder en soms lastiger te demonteren.

Wanneer de kettingkast losmaken?

Er zijn meerdere situaties waarin het loshalen van de kettingkast nodig is:

• Bij het vervangen of inkorten van de ketting.

• Wanneer de ketting of tandwielen schoongemaakt moeten worden.

• Bij krakende geluiden of vastlopende delen.

• Als de kast zelf beschadigd is en vervangen moet worden.

Door te weten hoe je dit doet, kun je kleine reparaties zelf uitvoeren zonder direct naar de fietsenmaker te gaan.

Benodigdheden

Voor het losmaken en monteren van een kettingkast heb je meestal weinig gereedschap nodig.

• Schroevendraaier (kruiskop of plat, afhankelijk van de schroeven).

• Inbussleutelset voor sommige bevestigingen.

• Eventueel een steeksleutel bij oudere modellen.

• Doek en wat water of ontvetter om vuil weg te halen.

Met deze basisgereedschappen kom je bij de meeste kettingkasten al een heel eind.

Stap 1: Voorbereiding

Zet de fiets stabiel neer, bij voorkeur in een standaard of op een werkbank. Als je geen standaard hebt, draai dan de fiets voorzichtig om zodat hij op stuur en zadel rust. Zorg dat je voldoende ruimte hebt om te werken.

Controleer waar de kettingkast vastzit. Meestal is dit met schroeven of clipjes. Bij sommige modellen zitten de bevestigingen zowel aan de voorkant bij het trapstel als aan de achterkant bij het achterwiel.

Stap 2: Kettingkast losmaken

Begin met het losdraaien van de schroeven of het losklikken van de clipjes. Werk systematisch van voor naar achter zodat je niets overslaat.

Bij een gesloten kettingkast bestaat de kast vaak uit twee helften. Haal eerst de buitenste helft weg en daarna de binnenste. Let op dat je geen onderdelen forceert; kunststof kan breken als je te hard trekt.

Soms moet je ook de trappers verwijderen om de kast volledig los te krijgen. Dit geldt vooral bij oudere of metalen modellen. Met een pedaalsleutel of inbussleutel kun je de trappers losdraaien.

Stap 3: Onderhoud en controle

Nu de kettingkast los is, heb je toegang tot de ketting en tandwielen. Dit is hét moment om onderhoud te doen.

• Controleer de ketting op slijtage of roest.

• Reinig de ketting met een doek en ontvetter.

• Smeer de ketting opnieuw met olie of wax.

• Controleer de tandwielen op scherpe of versleten tanden.

Door dit regelmatig te doen, verleng je de levensduur van je aandrijfsysteem.

Stap 4: Kettingkast terugplaatsen

Plaats de kettingkast weer in de omgekeerde volgorde van het loshalen. Begin met de binnenste helft (indien aanwezig) en klik of schroef daarna de buitenste helft vast. Zorg dat alle clipjes en schroeven goed vastzitten, maar draai niet te hard aan de schroeven. Te veel kracht kan kunststof beschadigen.

Controleer of de kast nergens tegen de ketting of trappers schuurt. Draai de trappers een paar keer rond om dit te testen.

Tips bij het monteren

• Maak foto’s tijdens het loshalen, zodat je precies weet hoe alles terug moet.

• Leg schroeven en kleine onderdelen bij elkaar, zodat je niets kwijtraakt.

• Gebruik eventueel wat vet op de schroeven om ze later makkelijker los te krijgen.

• Controleer altijd of de kettingkast stevig vastzit voordat je weer gaat fietsen.

Veelgemaakte fouten

Bij het losmaken en monteren van een kettingkast worden vaak dezelfde fouten gemaakt:

• Te hard trekken waardoor de kast breekt.

• Schroeven kwijtraken tijdens het demonteren.

• Vergeten de ketting schoon te maken voordat de kast weer dichtgaat.

• Kast niet goed vastzetten, waardoor hij gaat rammelen tijdens het fietsen.

Door rustig te werken en aandacht te besteden aan details, voorkom je deze problemen.

Alternatieven bij beschadigde kettingkast

Soms blijkt tijdens het loshalen dat de kettingkast beschadigd is. In dat geval is vervangen vaak de beste optie.

Er zijn universele kettingkasten verkrijgbaar die op de meeste fietsen passen. Daarnaast bieden veel merken specifieke modellen die exact aansluiten op hun fietsen. Kies altijd een kast die goed past en voldoende bescherming biedt.

Onderhoudstips voor langere levensduur

Een kettingkast gaat langer mee als je er goed mee omgaat.

• Reinig de buitenkant regelmatig met een vochtige doek.

• Vermijd agressieve schoonmaakmiddelen die kunststof aantasten.

• Controleer jaarlijks of alle bevestigingen nog stevig vastzitten.

• Haal de kast af en toe los voor een grondige schoonmaakbeurt van de ketting.

Zo blijft je fiets langer in topconditie en voorkom je onverwachte reparaties.