Fietsketting schoonmaken zonder gedoe

De ketting is een van de belangrijkste onderdelen van je fiets. Hij zorgt ervoor dat jouw trapkracht wordt overgebracht naar het achterwiel. Zonder goed werkende ketting kom je niet vooruit. Toch is het een onderdeel dat vaak vergeten wordt bij het onderhoud. Veel fietsers stappen dag in dag uit op hun fiets zonder te beseffen dat vuil, zand en vocht de ketting aantasten.

Lees ook: Derailleur schoonmaken en smeren.

Een vieze ketting zorgt voor meer slijtage aan tandwielen, cassette en derailleur. Bovendien loopt de fiets zwaarder en hoor je sneller piepende of knarsende geluiden. Door de ketting regelmatig schoon te maken, verleng je de levensduur van je hele aandrijfsysteem en fiets je veel soepeler. Het goede nieuws is dat dit helemaal niet ingewikkeld hoeft te zijn. Met een paar simpele handelingen maak je de fietsketting schoon zonder gedoe.

Hoe vaak moet je je fietsketting schoonmaken?

Hoe vaak je de ketting schoonmaakt, hangt af van hoe en waar je fietst.

• Fiets je dagelijks door de stad? Dan is eens per maand reinigen vaak voldoende.

• Fiets je veel in de regen of over onverharde paden? Dan is het slim om dit vaker te doen.

• Sportieve fietsers, zoals wielrenners of mountainbikers, maken de ketting vaak na iedere intensieve rit schoon.

Het belangrijkste signaal is het geluid en gevoel van je fiets. Hoor je gekraak of merk je dat schakelen stroef gaat, dan is het tijd om de ketting onder handen te nemen.

Benodigdheden voor het schoonmaken

Voor het schoonmaken van je fietsketting heb je geen dure gereedschappen nodig. Met een paar eenvoudige hulpmiddelen kun je al veel bereiken.

• Een doek of oude vod

• Een zachte borstel of oude tandenborstel

• Ontvetter of kettingreiniger

• Schone olie of wax voor nasmering

• Eventueel een kettingreiniger-tool (een plastic bakje met borsteltjes dat je om de ketting klikt)

Deze spullen zijn vaak al voldoende om de ketting grondig en eenvoudig te reinigen.

Stap 1: Ketting droog afnemen

De eenvoudigste manier om je fietsketting schoon te maken zonder gedoe, is door hem regelmatig droog af te nemen. Gebruik hiervoor een oude doek en haal de ketting er meerdere keren doorheen. Zo verwijder je het meeste losse vuil en zand. Dit is vooral handig als je weinig tijd hebt en toch wilt voorkomen dat vuil zich ophoopt.

Een doek werkt verrassend effectief, vooral als je dit na iedere rit doet. Zo blijft de ketting langer schoon en heb je minder vaak een grote schoonmaak nodig.

Stap 2: Gebruik van een ontvetter

Wanneer de ketting echt vet en zwart is, is alleen een doek niet genoeg. Dan gebruik je een ontvetter. Spuit de ontvetter rechtstreeks op de ketting of doe wat op een doek. Draai de pedalen achteruit terwijl je de ketting door de doek laat glijden. Herhaal dit totdat er minder vuil vanaf komt.

Voor hardnekkig vuil helpt een borstel of oude tandenborstel. Hiermee kom je tussen de schakels en verwijder je vetresten die zich hebben opgehoopt.

Er bestaan speciale kettingreinigers die je om de ketting klikt. Je vult ze met ontvetter en draait de ketting erdoorheen. Dit werkt grondiger, maar vraagt wel iets meer voorbereiding.

Stap 3: Ketting naspoelen en drogen

Na het gebruik van een ontvetter is het belangrijk om de ketting goed droog te maken. Eventuele resten van de ontvetter kunnen de nieuwe olie aantasten. Gebruik opnieuw een doek om de ketting af te nemen en laat hem kort drogen. Bij mooi weer kan dit buiten, maar binnen een paar minuten is de ketting vaak al droog genoeg.

Zorg ervoor dat er geen vocht of resten achterblijven, want dit kan roest veroorzaken. Een droge ketting is de basis voor een goede smering.

Stap 4: Olie of wax aanbrengen

Een schone ketting heeft opnieuw smering nodig. Gebruik hiervoor speciale kettingolie of kettingwax. Breng een kleine druppel aan op elke schakel terwijl je de pedalen achteruit draait.

Less is more: teveel olie trekt juist vuil aan. Het is beter om dun aan te brengen en overtollige olie na een paar minuten met een doek af te nemen. Zo blijft de ketting schoon en goed beschermd.

Olie of wax?

• Olie is handig bij natte omstandigheden. Het blijft langer zitten en beschermt beter tegen roest.

• Wax is geschikt voor droge omstandigheden. Het houdt de ketting schoner, omdat vuil minder blijft plakken.

Veel fietsers hebben beide soorten in huis en passen de smering aan op het seizoen.

Schoonmaken zonder gedoe: snelle methodes

Wie geen tijd of zin heeft om uitgebreid te poetsen, kan kiezen voor een snelle aanpak.

• Droog doekje na elke rit: zo blijft de ketting langer schoon.

• Babydoekjes of vochtige doekjes: handig onderweg of als je geen ontvetter bij de hand hebt.

• Spray-ontvetter: werkt snel en makkelijk, ideaal voor drukke dagen.

Door deze kleine gewoontes aan te houden, voorkom je dat vuil zich ophoopt en houd je de ketting in goede staat zonder veel moeite.

Voordelen van een schone fietsketting

Een schone ketting heeft meer voordelen dan je misschien denkt.

• Je fietst soepeler en lichter.

• Schakelen gaat sneller en preciezer.

• Onderdelen zoals tandwielen en cassette slijten minder snel.

• Je voorkomt piepen en kraken.

• Je verlengt de levensduur van je hele aandrijfsysteem.

Door een kwartier te investeren in schoonmaken, bespaar je op de lange termijn veel geld en frustratie.

Veelgemaakte fouten

Bij het schoonmaken van een fietsketting worden vaak dezelfde fouten gemaakt.

• Te veel olie gebruiken: dit trekt juist vuil aan.

• Geen ontvetter gebruiken bij een erg vuile ketting: hierdoor blijft het vuil zich ophopen.

• De ketting niet goed laten drogen: dit veroorzaakt roest.

• Alleen schoonmaken wanneer het echt nodig is: regelmatig onderhoud werkt beter.

Door deze fouten te vermijden, blijft je ketting langer in topconditie.

Hoe herken je een ketting die aan vervanging toe is?

Schoonmaken en smeren hebben geen zin meer als de ketting versleten is. Een versleten ketting herken je aan het feit dat hij losjes op de tandwielen ligt of overslaat bij krachtig trappen.

Met een speciale kettingslijtagemeter kun je meten of de ketting aan vervanging toe is. Bij intensief gebruik is dit vaak na 3000 tot 5000 kilometer. Voor stadsfietsen kan dit langer zijn.

Een tijdige vervanging van de ketting voorkomt dat ook de tandwielen en cassette vervangen moeten worden, wat veel duurder is.

Onderhoudsarme alternatieven

Steeds meer fietsen hebben een riemaandrijving in plaats van een ketting. Deze vraagt veel minder onderhoud en gaat langer mee. Voor wie geen zin heeft in kettingonderhoud, is dit een aantrekkelijk alternatief. Toch blijft de klassieke ketting populair door de eenvoud, prijs en veelzijdigheid.